W dniu 19 października 2026 roku odbyło się spotkanie przedstawicieli Instytutu Zootechniki – Państwowego Instytutu Badawczego oraz Polskiego Związku Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego (PZHiPBM), poświęcone opracowanym przez Instytut nowym podindeksom selekcyjnym dla bydła ras mięsnych.
W spotkaniu uczestniczyli: przedstawiciele Związku, na czele z Prezesem Zarządu Jackiem Klimzą, dyrektor Biura PZHiPBM Janusz Piotrowski, członkowie zespołu ds. hodowli PZHiPBM (Anna Strawa-Harasymowicz, Agnieszka Olendzka, Agnieszka Zbrzeźniak, Barbara Dąbek) oraz pracownicy Instytutu Zootechniki PIB (dr hab. Piotr Wójcik, dr inż. Grzegorz Skrzyński, dr inż. Bartosz Szymik) zaangażowani w realizację prac związanych z oceną wartości hodowlanej bydła mięsnego.
Podczas spotkania przeprowadzono szeroką dyskusję dotyczącą założeń metodycznych nowych podindeksów, zasadności doboru uwzględnianych w nich cech oraz ich praktycznego wykorzystania w doskonaleniu hodowlanym krajowej populacji bydła mięsnego. Szczególną uwagę poświęcono możliwościom rozszerzenia zakresu informacji udostępnianych hodowcom, tak aby w podejmowanych decyzjach selekcyjnych mogli oni w większym stopniu uwzględniać zarówno cechy produkcyjne, jak i funkcjonalne zwierząt.
Przedmiotem uzgodnień były cztery nowe podindeksy selekcyjne opracowane przez Instytut Zootechniki PIB we współpracy z PZHiPBM:
- Podindeks Kończyn i Racic (IKON) – uwzględniający cechy związane ze sprawnością ruchową, prawidłowością budowy kończyn oraz ich funkcjonalnością, mające znaczenie dla trwałości użytkowej zwierząt.
- Podindeks Efektywności Mięsnej (PEM) – charakteryzujący potencjał genetyczny zwierząt w zakresie rozwoju umięśnienia, ze szczególnym uwzględnieniem partii ciała o istotnym znaczeniu produkcyjnym.
- Podindeks Struktury Szkieletu (PSS) – uwzględniający cechy budowy ramy ciała, kaliber oraz proporcje i rozwój poszczególnych partii ciała zwierzęcia.
- Podindeks Przystosowania Pastwiskowego (PPP) – obejmujący cechy funkcjonalne istotne dla użytkowania bydła w warunkach pastwiskowych oraz w mniej intensywnych systemach utrzymania.
Efektem przeprowadzonych uzgodnień było formalne zaakceptowanie przez PZHiPBM opracowanych podindeksów oraz zlecenie Instytutowi Zootechniki PIB ich wdrożenia i wprowadzenia rutynowych obliczeń w ramach realizowanych na rzecz Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zadań dotyczących szacowania wartości genetycznej (hodowlanej) bydła mięsnego. Wyniki nowych podindeksów będą publikowane wraz z wynikami oceny wartości hodowlanej buhajów mięsnych. Rozpoczęcie ich szacowania, publikowania i wdrożenia do praktyki planowane jest od 2027 roku.
Wprowadzenie nowych podindeksów pozwoli na rozszerzenie dotychczasowej oceny genetycznej bydła mięsnego o dodatkowe informacje przydatne w pracy hodowlanej. Umożliwi dokładniejszą charakterystykę potencjału genetycznego zwierząt, a także ułatwi dobór osobników odpowiadających określonym celom hodowlanym i warunkom produkcyjnym gospodarstw.
Opracowanie i planowane wdrożenie podindeksów stanowi kolejny etap rozwoju krajowego systemu oceny wartości hodowlanej bydła mięsnego oraz przykład praktycznego wykorzystania wyników prac naukowych Instytutu Zootechniki PIB. Jest także efektem ścisłej i bardzo efektywnej współpracy Instytutu Zootechniki PIB ze środowiskiem hodowców, Związkiem Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego ukierunkowanej na tworzenie nowoczesnych narzędzi wspomagających doskonalenie genetyczne bydła mięsnego w Polsce.
