Numer umowy: UMO-2021/41/B/NZ9/04114
Całkowita wartość projektu: 2 101 299,00zł
Wartość dofinansowania przypadająca dla IZ-PIB: 233 022,00 zł
Podmioty realizujące: Uniwersytet M. Kopernika (lider), Państwowy Instytut Weterynaryjny- PIB (partner), Politechnika Bydgoska (partner), Instytut Zootechniki – PIB (partner)
Czas realizacji: 03/2022 – 28/02/2027
Nazwa projektu w ramach którego złożonego projekt: Opus 21
Cel projektu:
Celem projektu jest ocena wpływu długotrwałego stosowania niskich dawek antybiotyków u brojlerów kurzych na ich zdrowie, fizjologię, mikrobiom jelitowy, rozwój oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz jakość i bezpieczeństwo produktów pochodzenia zwierzęcego. Uzyskane wyniki pozwolą lepiej ocenić ryzyko związane z zanieczyszczeniem krzyżowym pasz antybiotykami oraz wesprą działania na rzecz ograniczenia ich stosowania w produkcji zwierzęcej.
Opis projektu:
Stosowanie antybiotyków u zwierząt służących do produkcji żywności jest jedną z najważniejszych obaw konsumentów. Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe jest problemem zagrażającym zdrowiu publicznemu na całym świecie. Chociaż stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych w medycynie weterynaryjnej w Europie zmniejsza się, w Polsce taka tendencja nie zawsze jest widoczna. Co jeszcze bardziej niepokojące, stosowanie niektórych antybiotyków o krytycznym znaczeniu dla medycyny człowieka (takich jak polimyksyny i fluorochinolony) należy do największych w Europie. Środki przeciwdrobnoustrojowe są podawane zwierzętom wieloma drogami. U świń i drobiu podawanie ich z wodą pitną i w postaci paszy leczniczych jest preferowane ze względu na praktyczność takiego podejścia. Produkcja wysokiej jakości paszy leczniczej jest jednak wyzwaniem; ponadto kolejne partie paszy produkowane w tej samej firmie paszowej mogą ulec zanieczyszczeniu krzyżowemu. Komisja Europejska dostrzegła ten problem i zamierza wprowadzić prawne limity zanieczyszczenia krzyżowego pasz antybiotykami. Jednak w tym celu potrzebne są wiarygodne dane na temat możliwego wpływu niskich dawek antybiotyków podawanych zwierzętom przez dłuższy czas. Projekt zamierza odpowiedzieć na tę potrzebę poprzez zweryfikowanie możliwego wpływu niskich dawek antybiotyków na zdrowie zwierząt i ludzi oraz środowisko. Podejście jest szerokie i obejmuje pojawianie się oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz subtelny wpływ na fizjologię zwierząt, w tym metabolizm mikrobiomu związków bioaktywnych i immunologię. Doświadczenie na zwierzętach zostanie przeprowadzone na brojlerach. Sześć różnych antybiotyków (doksycyklina, flumechina, kolistyna, tiamfenikol, tiamulina, tylmikozyna) zostanie przetestowanych i porównanych z grupą kontrolną. Antybiotyki będą podawane w paszy przez cały okres odchowu w dawkach równych 2% maksymalnego zatwierdzonego stężenia.
Analizowane będą następujące parametry:
• monitorowanie stanu klinicznego i wyników produkcyjnych;
• analizy histopatologiczne jelit i śledziony;
• zmiany w mikrobiomie jelitowym (odsetek określonych rodzajów/gatunków bakterii i występowanie genów oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe);
• aktywność metaboliczna mikrobiomu jelitowego, która może wpływać na fizjologię zwierząt;
• profil transkryptomiczny jelita ślepego, śledziony, wątroby i trzustki przedstawiający m.in. stan immunologiczny zwierzęcia;
• interakcje z enzymami CYP450 w wątrobie i jelitach, które mogą wpływać na działanie innych leków podawanych zwierzętom;
• pozostałości antybiotyków w mięśniach, wątrobie i nerkach;
• jakość mięsa.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności ma przeprowadzić analizę ryzyka związanego z zanieczyszczeniem krzyżowym pasz antybiotykami. Prezentowany projekt dostarczy danych do takiej analizy. Ponadto wyniki projektu mogą być wykorzystywane przez producentów chcących hodować zwierzęta bez stosowania antybiotyków.